A Candid Inquiry into the Controversies among Evangelicals · §576

Annotatio IV §.XVI close: Transubstantiation in spiritual sense — exhibitivum in worthy mouth — stop before §.XVII

Click or tap any sentence to jump there. The side buttons skip a paragraph.

They do not flee the word Transubstantiation (Rainerius) — but take it spiritually: not in the consecrator’s hand, but in the worthy receiver’s mouth.

Not bread converted into substance there, but the Sacrament exhibitive (not only significative) of the Lord’s body and blood — symbols in the body’s mouth, the thing signified perceived by faith’s taste. Stop before §.XVII.

Latin

etiam Transsubstantiationis portentosum vocabulum, teste Rainerio, sensu tamen Spirituali, haud defugientes, quando docent, Transsubstantiationem non fieri in manu conficientis, sed in ore dignè sumentis: Non, quasi panem in ore dignè sumentium in substantiam corporis Christi converti putassent, sed quod Sacramentum arbitrati sint etiam suo modo in ore dignè sumentium non tantum significativum (quale & in ore impiorum) sed & exhibitivum corporis & sanguinis Domini esse, quatenus sumtis, ore corporis fidelium, symbolis, simul & res significata, corpus & sanguis Christi, gustu fidei percipiuntur.

About this text

Samuel Strimesius — Prefatio through Controversiae Post Lutherum Controv. III-XIII + XV Tolerantia, Hexades Annotationum Prooemium and Annotatio I through Decem Theses / Francus plus Annotatio II §.I-§.VI and Annotatio III §.I–§.VII (through Cassellanum 1661) from Ingenua in Controversias Evangelicorum (Frankfurt an der Oder, 1708). Honest partial; Prefatio silence reasons, Annotatio III §.VIII+ fruits / §.IX+, Hexades theses body, deeper Controversiae / Part II remain.

English follows the locked 1708 Francofurti ad Viadrum Latin of Prefatio §I–II, Crimina defenses through III, Part I Protheoria through Controversiae Obices/Historia/Varii gradus, Formula Discord/Disparitas, Ulterius confirmatur / Classes / Formula protest / triplex differentia, Coena Domini Controversiae Priores through Precariae Hypotheses (Controv. print pp. 34–40), Controversiae Post Lutherum Natae Controv. III–XV tip (providence through De Tolerantia mutua; Controv. print pp. 40–78), Hexades Annotationum Prooemium H.I–§.III (Hexades print pp. 1–4 / PDF ~182–185), and Annotatio I De Augustana Confessione §.I–§.VIII tip (Hexades print pp. 5–24+ / PDF ~186–205+), reconstructed from Google Books PDF page images (ONB copy, id 3epYAAAAcAAJ) with pdftotext as check. No modern English was copied. Sister Halle digitization of Ingenua in Arminianismum (DOI 10.25673/65287) remains Anubis-blocked — skipped; Controversias only. Prefatio silence reasons, Annotatio I §.IX+, Hexades theses body beyond §.VIII, and remainder of Controversiae / folio remain.

Witnesses

This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.