Man. Post. Cap. VI: PLAC false last-end propensity; regen; absolute-right tip
For that universal corruption is, in our judgment, set in a propensity to a false last end and an aversion from the true end. For the appetite of a last end is necessary, because it is appetited first of all. And so man had to be created with an appetite of the true end, and now must be born with an appetite of a falsely apparent end, if not in act at least in propensity, because of the change of last end induced into our nature by Adam's fall: which change is not made by perjuries, adulteries, and murders, and so those are not propagated. Hence such particular habits or determinations can somehow be corrected and changed, and not rarely we are bent from one vice to the opposite: but that universal corruption cannot be taken from us except by the grace of regeneration. But if this our reply does not please, I would rather at least say that the cause of this discrimination is that God was unwilling to hinder that first sin of Adam from being propagated, but was willing to hinder his other sins and those of other fathers from being propagated also. For this seems better than to invent an antecedent imputation—which nevertheless does not prevent that whole discrimination from being referred to God's will. For the rest, two things not well coherent seem here to be joined, when that imputation of Adam's sin is said to be done by God by his absolute right over creatures, and yet by most just judgment.
Latin
Est enim, nostra quidem sententia, universalis illa corruptio posita in propensione ad falsum finem ultimum, & aversione a vero fine. Est enim appetitus finis ultimi necessarius, quia primo omnium appetitur. itaque creari hominem oportuit cum appetitu veri finis, & nunc nasci necesse est cum appetitu finis falso apparentis, si non actu, saltem propensione, ob inductam in naturam nostram per lapsum Adami finis ultimi mutationem: quae mutatio per perjuria, adulteria, & homicidia non fit, itaque non propagantur. Hinc est quod particulares eiusmodi habitus seu determinationes aliquomodo corrigi & mutari possunt, & non raro ab uno vitio in oppositum flectimur: Sed universalis illa corruptio nisi per gratiam regenerationis auferri a nobis nequit. Quod si haec nostra non placet responsio, malim saltem dicere, huius discriminis hanc esse causam, quod noluerit Deus impedire quominus primum illud Adami peccatum propagaretur, alia vero eius & aliorum patrum peccata, quominus etiam ipsa propagarentur, voluerit impedire. Hoc enim satius videtur quam imputationem antecedentem comminisci, quae tamen non obstat, quin ad Dei voluntatem discrimen illud totum referendum sit. Caeterum hic mihi videntur conjungi duo non satis bene coherentia, cum imputatio illa Adamici peccati fieri a Deo dicitur pro absoluto suo in creaturas iure, & tamen justissimo judicio.
About this text
New English, free to read. Open any section below.
English follows the locked 1661 Saumur Latin of Capita I–XIV partial through Man. Post. No modern English was copied. Cap. IX deepen+ remain.
Catalogue & scope
IA deimputationepri00lapl. Densify: Capita I–XII + Caput XIV + Man. Post. Cap. II–VI through Cap. X Rom. 5:14 tip. Not whole Disputatio; Cap. X Rom. 5:14+ / ~494 pp Disputatio remain.
Witnesses
- Copy-text Locked Latin, Caput Primum tip (Saumur 1661) (Latin)
- Checked print IA Text PDF tip-page extract of Caput Primum (Latin)
- Checked print IA DjVu OCR of the 1661 volume (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput II probable arguments I–VII (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput III necessary arguments (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput IV tip through Garissoles distinction (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput IV remainder through Drelincourt (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput V Distributio + Caput VI tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VI remainder Maresius args I–VIII (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII tip Garissoles through Rivetus (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII rest after Rivetus tip through Garissoles consequent confession (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII §.6 causes-argument through Sed pergamus (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII Denique / σκοπῷ–verbis tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII Accedamus ἐφ᾽ ᾧ / aorist / lexicography tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII Ad alias rationes Prima–Tertia tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII Praeter aberrationem through Christ–Adam close (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII Quarta ratio through Sed pergamus (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII Quinta & ultima ratio through p.70 return (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VIII opening through Rom. 5:15 gift reductio (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VIII Calvin p.20 through hereditary-corruption close (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VIII Ex vs.16 through Chamier disertius close (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VIII IV Ex vs.17 through V Ex vs.18 Pelagius dilemma close (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VIII VI Ex vs.19 through Chamier/Martyr close before Caput IX (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput IX opening through roses reductio before Responsio secunda (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput IX Responsio 2 through Melchizedek close (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput X opening through Garissoles first ratio before alteram (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput X Theologorum auxilium through Bellarmine retorsion before Christi justitia (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput X Superest ultima through Placeus reply before Caput XI (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput XI Pelagian/Socinian/Remonstrant alienation before Caput XII (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput XII Daubuz antecedent/immediate open before v.19 (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput XII Tranfit vers. XIX Rom 5:19 / Chamier / Blancus before Cap. XIV (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput XIV Nullam extare / Manuscriptum posterius Cap. I before Cap. II (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. II §XIV Garissoles primi peccati naming / Placeus bile reply before duplex question (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. II Status Questionis before §III (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. II §III Garissoles fourfold / actualis (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. II duplex Immediata/Mediata before §XIX (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. II §XIX Tum in nomine before Deinde habitus (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. II GAR Deinde habitus before Posterior quaestio (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. II Posterior quaestio de poena before Cap. III (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. III Observata quaedam before Cap. IV (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV Rursus observata through Prima ratio (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV GAR Cameron–Amyraut vita promissa (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV GAR Cameron–Amyraut vita promissa (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV Tertia GAR three rationes (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV Noli/Quarta/Quinta (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV GAR 2 Quinta / Sexta tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV GAR Ultimo / PLAC / GAR 2-4 tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV GAR Denique / Vir Doctus threefold tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Caput V quid sit imputari tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Caput VI Examen Cap. IV tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI GAR 4 tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI Isaiah 55 / Subjungis tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI Chamier tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI Placeus replies tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI foedus-condition tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI GAR erotema 4 tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI GAR erotema 5 tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI GAR erotema 6 tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI infants/Confessio/Pighius tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI generative-faculty quarrel tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI last-end / pleasure-vs-generation tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI original-stain syllogism tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI poena/permission/natural-propagation tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI judgment-locution tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI Calvin Tertio tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII first courtier similitude tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII separability/judicial tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII penalties/meritorie tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII sons/Deut 24 tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII magist/power-vs-justice tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII second similitude Thomas/body tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII GAR Augustine/representation tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII 3rd similitude King/war tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII God-as-judge/Abraham tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII GAR Ezek 21 / just-with-unjust (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII Quarto/Quinto close (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VIII OT tree interdict open (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VIII Hypognosticon / interdict silence (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VIII sentence / common-penalty (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VIII personal words / quia paruisti (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VIII Gospel promise / seed of woman (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VIII death-reply / Ps 32 (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VIII Abraham / OT close (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX Rom 5:12 open (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX four proofs (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX name-distinctions (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX GAR/Beza (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX GAR Cap. VII § IX (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX GAR Cap. VIII Resp. 1 (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX PLAC vs GAR 3 (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX imputatum-est reductio (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX three senses of imputation (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. X Rom.5.13 open tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.