Stapleton: heretics’ faith-certainty vs Catholics’ hope-certainty; moral certainty suffices for peace
Stapleton distinguishes Protestant ‘faith-certainty’ of pardon from Catholic hope-certainty.
Hope is infallible on God’s promise, weaker about one’s disposition, yet still a firm moral certainty—not endless anxious fluctuation.
Latin
XIII. Similia docet Thomas Stapletonus, lib. 9. de Justif. cap. 11. Hoc, inquit, in loco fidei certitudo quam ponunt haeretici, a spei certitudine, quam ponunt Catholici, diligenter distinguenda est; ut ita intelligatur, an negando certitudinem fidei, sinamus fideles in perpetuis dubitationibus; sicuti ergo spes a fide, sic & certitudo spei a certitudine fidei distinguitur. Fides soli verbo Dei nititur tanquam suo proprio objecto, ideoque certitudo fidei ex verbo Dei nascitur, sine ulla consideratione ullius qualitatis ex parte credentis. Verum enim est quod fides dicit, qualiscunque ille sit, vel qualicunque affectu sit qui credit. Itaque haec certitudo est prorsus & omni modo infallibilis. Spes autem nititur non solum verbo Dei, sed etiam studio humano & diligentia per Christi gratiam praestita: ideoque ejus certitudo ex utroque nascitur. Itaque certitudo ejus, ex parte verbi & promissionis Dei, non minor est quam certitudo fidei; ex parte autem conditionis sperantis hominis, dubia & infirma est. Et postquam aliquot argumentis ostendit spem fidelium non niti sola promissione Dei, sed etiam propria fidelis cujusque dispositione, subjungit, Pendet ergo certitudo spei non solum a promissionibus divinis, (ex qua parte est firmissima non secus quam certitudo fidei) sed etiam a conditione & dispositione nostra qui speramus: & ex hac parte licet spei certitudo certitudine fidei minor sit, (quia de nostra dispositione legitima ex fide certi esse non possumus sine speciali revelatione,) tamen non est dubitatio aliqua fluctuans modo in hanc partem, modo in illam, secundum quam modo se acceptum Deo, modo non acceptum aliquis cogitet, alternantibus ex aequo sententiis, semperque anxius & suspensus, id est, neutri parti firmiter assentiens; ut haeretici nos docere mentiuntur: sed est certitudo ex parte subjecti certa & firma, qualis est certitudo omnis moralis, quae magnis argumentis gravique authoritate nititur, quaeque ad animi quietem & tranquillitatem plane sufficit.
About this text
Louis Le Blanc de Beaulieu, Sedan Theses, newly rendered from Latin: from theology proper through the Roman theses I–77 and the Reformed theses of Part Two. The theses only — not the collected works.
English follows locked Pitt Latin through Imaginum CLOSED + Sanctorum Cultu Romana CLOSED + Pars Secunda Reformata I-XL. 1675 PDF ~384-390 (book ~370-376); Vision OCR + pdftotext + tess. No modern English. This slice densifies Sanctorum Pars Secunda I-XL. Next: Pars Secunda XLI–fin (~CI). Claim stays claimed (book densify not done).
Catalogue & scope
ESTC R17887; Wing L802. IA bub_gb_eOkHAW4G0-wC (+ EEBO 1675 for gap leaves). Densify through Sanctorum Cultu Romana I-LXXVII + Pars Secunda Reformata I-XL (Pars Secunda not closed; not whole folio).
Witnesses
- Copy-text Locked Latin, De Theologia I-XLIII (Pitt 1675) (Latin)
- Checked print Internet Archive PDF of the 1675 Pitt folio (Latin)
- Checked print pdftotext of De Theologia pages (Latin)
- Checked print Internet Archive DjVu OCR of the 1675 Pitt folio (Latin)
- Copy-text Locked Latin, De Fide I-XXII (Pitt 1675) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, De Authoritate Scripturae Pars I I-XLVII + Pars II I-XXXV + Pars III I-VIII (Pitt 1675) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, De Scripturae plenitudine densify (Pitt 1675) (Latin)
This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.